Artikel voor MD professionals

 

Natuurlijk Leiderschap

 

onderzoek naar paradoxaal ego-systeem levert zicht op je hoogste potentieel

 

 

Hoe zorg je ervoor dat mensen hun hoogste potentieel inzetten voor je organisatie?

Dat is natuurlijk al jaren dé hamvraag van Management Development en Human Resource Development.

Mensen zijn in principe goedwillend en willen juist vlammen en schitteren, maar het punt is dat zowel zij zelf als de organisatie vaak niet weten wat hun hoogste potentieel is, welke ambities zij kunnen waarmaken en hoe ze tegelijkertijd zichzelf en anderen kunnen inspireren. Een 10 jarig praktijk onderzoek naar ons ego-systeem levert verrassend veel informatie op over hoe wij ons hoogste potentieel kunnen bereiken, maar ook over hoe wij ons zelf in de weg zitten.

 

Hoe het vaak gaat

Het gekke is dat we, als we starten met onze carrière en we als high potentials en MD kandidaten geoormerkt worden, we eerst goed kijken naar wie er zoal aan de top zitten, wat het gedrag van deze topmanagers is, en of we dat wellicht als rolmodel1 kunnen imiteren en reproduceren. Zoals een grote Accountantsorganisatie tegen ons zei: We halen onze mensen eigenlijk eerst door de patatsnijder … zo ziet het gewenst gedrag eruit, zo kom je hier omhoog, zo overleef je hier. Als jij je ook zo gedraagt, dan kom je er wel.

 

Het YodTum (Your Own Door To Unique Manifestation) praktijkonderzoek is gericht op het vinden van het natuurlijk leiderschap van de potential, dat wat hem drijft en beweegt, wat hem zin en betekenis geeft. Dit roept namelijk zijn unieke, innerlijke kracht op waarmee hij zichzelf en anderen als vanzelf inspireert. Gewoon door te zijn wie hij werkelijk is.

De conclusie van het YodTum praktijkonderzoek bij circa 1000 high potentials uit verschillende organisaties is dat, paradoxaal genoeg, hoe beter zij in staat zijn zich in te passen in de organisatie en hierin te ‘overleven’, hoe kleiner de kans is dat zij echt hun hoogste potentieel bereiken. Hun succesvolle overlevingsstrategie blijkt hun hoogste potentieel in de weg te zitten. Dit ‘overleven’ kost henzelf weliswaar meer energie dan ‘gewoon’ zichzelf te zijn, maar als je er goed in bent, dan houd je toch liever vast aan die succesvolle overlevingsstrategie? Wie zou dat niet doen?

Maar zo blijf je wel dat patatje.

 

Als de high potential met zijn overlevingsstrategie eenmaal een veelbelovende manager is geworden, is het vervolgens de taak van de afdeling Management Development of Human Resource Development om de manager het verschil te laten maken. Het is de bedoeling dat hij een natuurlijk leiderschap aan de dag gaat leggen en daarmee de organisatie en klanten van de organisatie gaat inspireren. Tja en daarvoor moet de potential alsnog terugschakelen naar zijn oorspronkelijke zelf en achter zich laten hoe hij zich de afgelopen jaren regelmatig heeft gemanifesteerd.

 

 

Onze methode

YodTum is een verwijzing naar het resultaat van onze YodTum methode die aangeeft op welke manier de potential vanuit zijn innerlijke kracht en op zijn eigen unieke wijze zijn hoogste potentieel aan de dag kan leggen.

En dat is waar zowel de organisatie als de potential op uit zijn!

 

De vraag is wat ons überhaupt tegenhoudt om dit natuurlijk leiderschap van meet af aan, aan de dag te leggen.

Het antwoord blijkt te liggen in onze (vaak onbewuste) overlevingsstrategie. Ondanks dat wij de behoefte voelen om ons als onafhankelijk en zelfstandig individu in onze unieke kracht uit te drukken, willen wij ons graag een onderdeel van het geheel blijven voelen. En ons ego-systeem, dat gericht is op onze overleving, probeert voor ons deze beide wensen tegelijk te vervullen.

 

De YodTum methode doorgrond de werking van het ego-systeem van de potential dat gericht is op zijn persoonlijke overleving. Vooraf doet de potential een gedegen zelfonderzoek met behulp van een vragenlijst en vult zijn zelfinzicht aan met een 360 graden feedback vanuit zijn werk- én privéomgeving. Tijdens het onderzoek maakt de coach gebruik van verschillende vraag- en onderzoekstechnieken, aangevuld met een visualisatietechniek. Het maakt helder hoe de potential zich regelmatig vanuit zijn ego-systeem manifesteert met als doel om zijn diepste drijfveer en innerlijke kracht te ontsluiten. Dus dat wat als overlevingsstrategie zichtbaar is in de buitenwereld verheldert via de spiegel wat iemands natuurlijk leiderschap is waardoor hij zijn grootste verlangen en innerlijke kracht naar boven kan halen.

 

De onderliggende methode in YodTum maakt gebruik van de wetmatigheid van de werking van het ego-systeem. De manifestatie van het ego-systeem in de buitenwereld, die voor ieder uniek is, heeft als een soort natuurwet namelijk altijd een paradoxale uitkomst. Waar je je niet van bewust bent. Daar heeft Jung zich begin vorige eeuw al over verbaast. Jung zag de relatie tussen wat het onbewuste van het individu in de buitenwereld creëert en het pad naar zelfverwerkelijking dat dat individu heeft te gaan.

Het YodTum onderzoek gebruikt deze paradoxale creatie in de buitenwereld om de potential te leiden naar zijn unieke inspiratiebron en innerlijke kracht.

 

 

Spiegelende systemen

YodTum onderzoekt twee kanten van jezelf: twee spiegelende systemen die ieder van ons aansturen. Al zijn we ons daar meestal niet van bewust.

 

1. Wie je werkelijk bent; je natuurlijk leiderschap waarmee je jezelf én anderen als vanzelf inspireert.

Met als pijlers:

- je grootste verlangen: dat wat jou ten diepste drijft, de waarde die jij meer dan alles verwezenlijken wilt in je leven; het ideaal dat je voor ogen hebt.

- je innerlijke kracht: het vermogen dat je in je draagt om jouw grootste verlangen zichtbaar te maken in de wereld.

 

én

 

2. Hoe jij je regelmatig manifesteert; je overlevingsstrategie, waarin je heel succesvol bent, maar die je nooit compleet zal vervullen.

 

Met als pijlers:

- je grootste angst: de gedachte dat jouw grootste verlangen niet verwezenlijkt wordt; je grootste schrikbeeld!

- je stiekeme arrogantie: het specifieke talent en wapen waarmee je je grootste angst te lijf gaat en je jouw grootste verlangen alsnog probeert te verwezenlijken.

Door de twee systemen en de gevolgen ervan te ontrafelen ga je zien dat je overlevingsstrategie je uiteindelijk afhoudt van wie je werkelijk bent. En ondanks dat je overlevingsstrategie de manier is waarop je gewend bent je succesvol door het leven te slaan zie je dat je paradoxaal genoeg vaak het omgekeerde bereikt van waar je op uit bent. Omdat je overlevingsstrategie slechts spiegelt wie je werkelijk bent. Dit is vaak een onthutsend moment. Maar het geeft je wel de mogelijkheid je gedrag, dat uiteindelijk niet productief voor je is, te wijzigen.

 

 

In de spiegel: wie ben ik niet?

Onze overlevingsstrategie is vaak zo’n vanzelfsprekend deel van onszelf geworden dat we denken dat dit is wie we zijn. Bij de meeste mensen is het ook meer zichtbaar dan wie je werkelijk bent, het ligt meer aan de oppervlakte. We gebruiken onze overlevingsstrategie maar al te vaak en kennen hem dan ook heel goed. We vinden het eigenlijk ‘normaal’. Het is het systeem dat automatisch, als een Pavlov reactie in werking gaat als je grootste angst bewust of onbewust opdoemt. En dat gebeurt meerdere keren per dag. Juist omdat je overlevingsstrategie zo veelvuldig en automatisch tevoorschijn komt, denk je dat dit zo bij je hoort, dat dit is wie je werkelijk bent.

En hoe succesvol je je ook met je overlevingsstrategie voelt en door het leven slaat, je zult gaan zien dat deze strategie zich uiteindelijk tegen je keert. Omdat het uiteindelijk wat jou wezenlijk drijft en vervult, saboteert.

 

Neem de diepste drijfveer of het grootste verlangen van Nelson Mandela; gelijkwaardigheid, de Dalai Lama: vredelievendheid en van Moeder Teresa: naastenliefde. Daar is heel wat scholing en commitment aan vooraf gegaan. Wat uiteindelijk bij hen tot de bewuste keuze heeft geleid om die waarde ten volste vanuit hun wezen uit te dragen; om tot zelfverwerkelijking te komen. En dit is zichtbaar geworden. Het is hun innerlijke kracht en commitment waarmee zij die waarde vertegenwoordigen die ons zo bijzonder inspireert.

En denk niet dat we halve heiligen moeten zijn om dit te kunnen bereiken. Ieder van de potentials die we in onze praktijk mochten ondersteunen heeft zijn grootste verlangen bij zichzelf herkent. Diep down weten we het. We moeten het alleen wel naar boven halen anders blijven we hangen in ons overlevingssysteem.

 

 

Wat betekent dit voor MD

Voor MD zou hier een sterk signalerende functie zijn weggelegd. Zij zijn vaak als geen ander in staat zowel menselijk talent als overlevingsgedrag te herkennen. Het gesprek met de MD- kandidaten aangaan over hun talenten is meestal gebruikelijk en hiervoor heeft de MD’er vaak voldoende tools voorhanden. Het aankaarten van wat als overlevingsstrategie al lang zichtbaar is in de buitenwereld, is meestal minder gebruikelijk. Alhoewel de ‘hele gang’ weet dat Pietje nu eenmaal zus en zo is, en welke reactie we van hem kunnen verwachten, leidt dit tot op heden meestal niet tot een diepgaander onderzoek. Ik pleit voor, juist vanuit MD, voor zo’n dieper onderzoek naar het van waaruit en waartoe van dit overlevingsgedrag. Onderzoek wat het mensen brengt om zo sterk aan dit gedrag vast te houden. Dit legt namelijk bloot wat mensen ten diepste drijft. Daag hen vervolgens uit het verschil te maken vanuit wat hen wezenlijk drijft en niet vanuit de angst in de overlevingsstrategie te schieten. Verhelderend werkt het daarbij om aan te geven wat zij met hun overlevingsstrategie voor indruk achterlaten. Het gekke is dat wij denken dat mensen dat heus wel bewust zijn, maar helaas blijkt dat vaak niet zo te zijn. Het is hun blinde vlek. Mensen ervaren wel dat ze door de omgeving met dit gedrag geaccepteerd worden (Pietje is nu eenmaal zo), maar ze weten niet welke consequenties het mogelijk voor hen heeft. Bijvoorbeeld dat zij vanwege dit overlevingsgedrag hun (volgende) logisch positie niet in kunnen nemen.

 

Daarnaast zie ik ook een signalerende functie van MD naar hun topmanagers en van de MD-comunity naar de Captains of Industry. Zij hebben vaak hun mond vol als het gaat om hun wens naar authenticiteit van het topkader maar creëren tegelijkertijd, vaak zonder het te weten, een cultuur waarbij zij als patatsnijder aan het hoofd staan van de patatfabriek. Het gevaar dat hierin schuilt zou vroegtijdig door MD en HRM zichtbaar gemaakt kunnen worden.

 

 

Maar wie durft?

Voor alle trajecten geldt dat het een risico in zich draagt. Want als je eenmaal ziet wat je drijft en zin geeft, kan je niet zomaar terug. Je wordt je daarvan niet zomaar weer onbewust, zowel als werkgever als potential. Zo kom je er wellicht achter dat het managen van een groep van 120 medewerkers, ook al doe je het goed, niet is wat je bijzonder inspireert. Dat je eigenlijk meer bent aangetrokken door de innovatie kant van het bedrijf en je het liefst met een aantal gelijkgestemde researchers innovatiemogelijkheden onderzoekt. Ook als HRD professional krab je jezelf op het achterhoofd of je deze persoon nog een grotere span of control gunt.

 

Anderen komen er achter dat ze eigenlijk meer een teamgeest hebben en daar te weinig ruimte voor mogen nemen binnen de resultaat gedreven cultuur van de organisatie waar je werkt. Maar het bedrijf blijkt nu juist puur resultaat- en overlevingsgerichte managers nodig te hebben die op output sturen.

Ook kan blijken dat jij nu echt aan zet bent, omdat jij juist het verschil kan maken omdat jij de spirit van jouw eigentijdse trend kent. Dat het wel van je vraagt om te durven opstaan en te communiceren vanuit je weten.

Al met al komt er helderheid in wat iemand wezenlijk drijft en vervult en wat zijn innerlijke kracht is, waardoor zowel de potential zelf als de organisatie weten wat ze aan elkaar hebben en in welke context de potential tot zijn recht komt. Beiden kunnen dan een bewuste keuze maken, waardoor de een geen patatjesnijder en de ander geen patatje hoeft te blijven.

 

 

*1 Frank Schaper onderzoekt in zijn boek Hoe je een geboren leider wordt de waarde van rolmodellen in je ontwikkeling (ISBN10 9055946478). Het proces loopt van identificeren en imiteren naar innoveren en inspireren.

YODTUM! | School voor natuurlijk leiderschap
sandbergplein 19 | 1181 zx Amstelveen | T: 020 496 44 00 | E: info@yodtum.nl